Bu makalede, toplumun farklı kesimleri üzerindeki etkisi nedeniyle son yıllarda büyük önem kazanan Gaziantep'in ilçeleri konusuna değinilecektir. Gaziantep'in ilçeleri, ortaya çıkışından bu yana uzmanlar ve kamuoyu arasında giderek artan bir ilgi uyandırdı ve sürekli tartışma ve yansıma konusu haline geldi. Bu makale boyunca Gaziantep'in ilçeleri'in kökeni, gelişimi, sonuçları ve geleceğe yönelik perspektifler gibi farklı yönleri analiz edilecektir. Aynı şekilde, bu konuda kapsamlı ve zenginleştirici bir vizyon sunmak amacıyla Gaziantep'in ilçeleri ile ilgili çeşitli görüş ve pozisyonlar incelenecektir.
Gaziantep iline bağlı 9 ilçe bulunmaktadır. İlçeler Güneydoğu Anadolu Bölgesi ve Akdeniz Bölgesi içinde yer alır.
Görevde olan vali ve kaymakamlar aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. (Kasım 2024)
Gaziantep İli Görevdeki Vali ve Kaymakamlar | ||||||
İl-İlçe | Vali-Kaymakam | |||||
Adı | Sınıfı[1] | Adı | Doğum tarihi-yeri | Atanma | Diploması | Önceki Görevi |
Vali | 1 | Kemal ÇEBER | 1972-Artova | Haz.2023/312 | Ankara Ü.-SBF/S.Demirel Ü.-(YL) | Rize Valisi |
Araban | 4 | Özgür İŞÇİMEN | 1989-Sulakyurt | 25 Eylül 2023 | ODTÜ-Siy. Bil. ve Kamu Yön. | Elbistan Koor.K. |
İslahiye | 3 | Mehmet SOYLU | 1991-Ankara | Ağu.2023/388 | Gazi Ü.-İİBF-İktisat | Çelebi Kaym. |
Karkamış | 6 | Mustafa BABACAN | 1994-Ankara | Tem.2024/187 | Kocatepe Ü.-Kamu Y. | Delice Kaym. |
Nizip | 1 | Osman UĞURLU | ..-Gaziantep | Ağu.2023/388 | M.Kemal Ü.-İİBF-Kamu Y./Erciyes Ü.(YL) | Yeşilyurt Kaym. |
Nurdağı | 4 | Nurullah Cernil ERCİYAS | 1994-Şefaatli | Tem.2024/187 | Gazi İİBF-İktisat | Keşap Kaym. |
Oğuzeli | 4 | Mikail ERSÖZ | 1994-Tufanbeyli | 24 Ekim 2024 | Ankara Ü.-SBF-SB ve Kamu Y. | Korgan Kaym.V. |
Şahinbey | 1 | Mehmet Emin TAŞÇI | 1983-Şanlıurfa | Ağu.2023/388 | Uludağ Ü.-İİBF-Maliye | Ergene Kaym. |
Şehitkamil | 1 | Ömer Hilmi YAMLI | 1979-Ahlat | Ağu.2023/388 | İstanbul Ü.-SBF-K.Yönt./Keele Ü.(YL) | Kartepe Kaym. |
Yavuzeli | 5 | Ömer ZUHAL | 1990-Çeltik | 6 Mayıs 2024 | S.Demirel Ü.-İİBF-İktisat | Bilecik Aday K. |
31 Mart 2024 Yerel seçimleri sonucu seçilerek göreve başlayan Büyükşehir ve ilçe belediye başkanlıklarının bilgileri aşağıdadır.
Gaziantep İli Belediye Başkanları | |||||
Belediye | Başkan | Partisi | Oy oranı | Doğum-yeri | Öğrenimi |
Büyükşehir | Fatma Şahin[2] | AK PARTİ | 38,82 | 1966-Gaziantep | İTÜ-Kimya-Metalurji Müh. |
Araban | Mehmet Özdemir | MHP | 32,97 | 1967-Araban | Lise |
İslahiye | Kemal Vural | AK PARTİ | 33,94 | 1969-İslahiye | Çukurova Ü.-Ziraat F. |
Karkamış | Mustafa Güzel | AK PARTİ | 50,05 | 1968-Karkamış | Lise |
Nizip | Ali Doğan | CHP | 37,90 | Endüstri Meslek Lisesi | |
Nurdağı | Mehmet Yıldırır | AK PARTİ | 47,16 | 1966-Nurdağı | Atatürk Ü.-Ziraat F. |
Oğuzeli | Bekir Öztekin | YRP | 37,44 | 1955-Gaziantep | S.Arabistan-Din Bil./El-Ehzer Türkoloji |
Şahinbey | Mehmet İhsan Tahmazoğlu | AK PARTİ | 55,24 | 1959-Şahinbey | Atatürk Ü.-İşletme F. |
Şehitkamil | Umut Yılmaz | CHP | 39,67 | 1981-Gaziantep | Akdeniz Ü.-Hukuk |
Yavuzeli | Mehmet Kaya | YRP | 35,88 | 1964-Yavuzeli | Lise |
Büyükşehir Belediye Meclisi, ilçelerin meclis üyelerinin bir kısmından oluşur. Bu sayılar genel toplama eklenmez. İlçe belediye başkanları ve seçecekleri kontenjan adayları, büyükşehir meclisinin bir kısmını oluşturur. Diğerleri ilçe nüfusu ve partinin aldığı oy oranına göre belirlenir.[3]
Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisi üye sayısı 50, İlçe belediyelerinin toplam üye sayısı 217'dir.
Gaziantep İli Belediye meclisleri üye sayıları (31 Mart 2019 ) | |||||||||||||
Yer | Başkan Partisi | İlçe Meclisleri[4] | Büyükşehir Meclisi[5] | ||||||||||
BBP | CHP | AK P. | MHP | İYİ P. | Üye s. | AK P. | CHP | MHP | İYİ P. | BBP | Üye s. | ||
Büyükşehir | AK PARTİ | 1 | 8 | 33 | 5 | 3 | 50 | 1 | 1 | ||||
Araban | CHP | 6 | 9 | 15 | 2 | 2 | 4 | ||||||
İslahiye | AK PARTİ | 9 | 16 | 25 | 3 | 2 | 5 | ||||||
Nizip | AK PARTİ | 21 | 10 | 31 | 1 | 2 | 3 | ||||||
Oğuzeli | MHP | 5 | 10 | 15 | 4 | 2 | 6 | ||||||
Yavuzeli | AK PARTİ | 0 | 9 | 6 | 15 | 3 | 1 | 4 | |||||
Şahinbey | AK PARTİ | 6 | 39 | 45 | 1 | 3 | 4 | ||||||
Şehitkamil | AK PARTİ | 8 | 37 | 45 | 8 | 1 | 9 | ||||||
Karkamış | CHP | 5 | 6 | 11 | 9 | 1 | 10 | ||||||
Nurdağı | AK PARTİ | 4 | 0 | 9 | 2 | 15 | 3 | 1 | 4 | ||||
Toplam | 4 | 39 | 140 | 16 | 18 | 217 | 33 | 8 | 5 | 3 | 1 | 50 |
Güncel Nüfus Değerleri (TÜİK 6 Şubat 2025 verileri[6])
Gaziantep İl Nüfusu: 2.193.363 (2024 sonu). İlin yüzölçümü 6.803 km2'dir. İlde km2'ye 322 kişi düşmektedir. (Yoğunluğun en fazla olduğu ilçe: 986 kişi ile Şahinbey’dir)
İlde yıllık nüfus artış oranı %1,35 olmuştur. Nüfus artış oranı en yüksek ve en düşük ilçeler: Şehitkamil (%2,48)- Karkamış (-% -7,34)
06 Şubat 2025 TÜİK verilerine göre 9 İlçe ve belediye, bu belediyelerde toplam 737 mahalle bulunmaktadır.
2024 yılı sonunda Gaziantep ili ve ilçelerinin yerleşim yeri ve nüfusla ilgili sayısal bilgileri | |||||||
İlçe | Nüfus 2023 | Nüfus 2024 | Fark | Değişim % | Mah.Say. | Alanı km2[7] | Yoğunluk |
Araban | 33.196 | 32.832 | -364 | -1,10 | 49 | 592 | 55 |
İslahiye | 64.013 | 65.208 | 1.195 | 1,87 | 71 | 865 | 75 |
Karkamış | 10.265 | 9.512 | -753 | -7,34 | 39 | 298 | 32 |
Nizip | 150.037 | 151.246 | 1.209 | 0,81 | 110 | 944 | 160 |
Nurdağı | 39.465 | 38.701 | -764 | -1,94 | 50 | 697 | 56 |
Oğuzeli | 37.170 | 37.027 | -143 | -0,38 | 91 | 689 | 54 |
Şahinbey | 939.497 | 946.812 | 7.315 | 0,78 | 164 | 960 | 986 |
Şehitkamil | 867.193 | 888.696 | 21.503 | 2,48 | 119 | 1290 | 689 |
Yavuzeli | 23.298 | 23.329 | 31 | 0,13 | 44 | 468 | 50 |
Gaziantep | 2.164.134 | 2.193.363 | 29.229 | 1,35 | 737 | 6803 | 322 |
İlçe | 1965[8] | 1970[9] | 1975[10] | 1980[11] | 1985[12] | 1990[13] | 2000[14] | 2007[15] | 2008[16] | 2009[17] | 2010[18] | 2011[19] | 2012[20] | 2013[21] | 2014[22] | 2015[23] | 2016[23] | 2017[23] | 2018[23] | 2019[23] | 2020[23] |
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
İl merkezia | 235.472 | 298.849 | 372.938 | 449.392 | 559.111 | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok |
Araban | 19.535 | 23.532 | 25.072 | 26.868 | 34.076 | 36.773 | 31.819 | 31.861 | 31.770 | 31.949 | 32.213 | 32.136 | 32.091 | 32.102 | 31.835 | 31.837 | 31.987 | 32.292 | 32.846 | 32.761 | 33.136 |
İslahiye | 59.911 | 66.570 | 78.292 | 85.605 | 96.504 | 72.235 | 79.011 | 66.083 | 65.218 | 65.521 | 65.531 | 65.762 | 66.193 | 66.170 | 65.869 | 65.799 | 66.941 | 67.714 | 67.674 | 67.023 | 67.862 |
Karkamış | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | 15.380 | 13.774 | 11.581 | 11.860 | 11.405 | 11.097 | 10.889 | 10.587 | 10.832 | 10.438 | 9.925 | 9.716 | 9.558 | 10.436 | 9.806 | 9.672 |
Nizip | 74.213 | 85.134 | 94.662 | 96.367 | 112.644 | 106.381 | 115.043 | 129.432 | 132.018 | 132.408 | 133.093 | 134.434 | 135.819 | 135.588 | 136.365 | 137.878 | 139.304 | 140.779 | 142.389 | 143.994 | 146.528 |
Nurdağı | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | 31.609 | 38.472 | 35.237 | 37.878 | 37.543 | 37.630 | 37.503 | 37.382 | 37.620 | 37.719 | 37.977 | 38.740 | 39.228 | 40.151 | 40.221 | 40.793 |
Oğuzeli | 32.836 | 33.213 | 35.617 | 37.903 | 41.477 | 42.661 | 33.162 | 26.897 | 30.561 | 29.313 | 29.123 | 29.146 | 28.844 | 29.620 | 29.526 | 29.661 | 30.167 | 30.943 | 32.653 | 31.879 | 32.086 |
Şahinbey | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | 422.671 | 538.373 | 679.053 | 700.056 | 721.982 | 743.685 | 769.495 | 795.283 | 817.258 | 845.528 | 870.493 | 886.476 | 902.424 | 906.043 | 926.544 | 931.116 |
Şehitkamil | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | 267.177 | 411.186 | 558.821 | 581.734 | 602.277 | 626.913 | 652.734 | 672.159 | 693.901 | 710.853 | 726.831 | 749.322 | 760.849 | 774.179 | 794.931 | 817.412 |
Yavuzeli | 13.967 | 15.329 | 16.599 | 17.143 | 20.860 | 23.955 | 24.409 | 21.058 | 21.128 | 21.272 | 21.478 | 21.497 | 21.200 | 21.347 | 21.333 | 21.435 | 21.591 | 21.728 | 22.192 | 22.205 | 22.552 |
Kilisb | 75.092 | 83.913 | 92.759 | 95.419 | 101.818 | 121.752 | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok | veri yok |
Toplam | 511.026 | 606.540 | 715.939 | 808.697 | 966.490 | 1.140.594 | 1.285.249 | 1.560.023 | 1.612.223 | 1.653.670 | 1.700.763 | 1.753.596 | 1.799.558 | 1.844.438 | 1.889.466 | 1.931.836 | 1.974.244 | 2.005.515 | 2.028.563 | 2.069.364 | 2.101.157 |
^a Gaziantep'in büyükşehir statüsü alması nedeniyle 1985 sonrasında il merkezi nüfusu tabloda yer almamıştır.
^b Kilis ilçesi, yeni kurulan Kilis iline bağlandığı ve bu ilin merkezi olduğu için 1990 sonrası nüfusu tabloda yer almamıştır. bkz. Kilis'in ilçeleri.
Konum Bilgileri | ||||||
İlçe | Kuruluş Yılı[24] | Önceden bağlı olduğu ilçe | Alanı km²[25] | Rakım mt. | Merkeze km[26]* | Ulaşan Yollar[26] |
Araban | 1957 | Merkez | 592 | 530 | 63 | D.850-13 |
İslahiye | Cumh.önce | 865 | 503 | 90 | D.825-06 | |
Karkamış | 1990 | Nizip | 298 | 358 | 71 | D.400-23=>27.26 |
Nizip | 1926 | 944 | 535 | 42 | ![]() ![]() | |
Nurdağı | 1990 | İslahiye | 697 | 529 | 68 | D.400-22, ![]() ![]() |
Oğuzeli | 1946 | Merkez | 689 | 687 | 19 | D.850-14=>27.25, ![]() |
Şahinbey | 1987 | Merkez | 960 | 875 | 2 | D.400-22, ![]() |
Şehitkamil | 1987 | Merkez | 1.290 | 838 | 1 | ![]() ![]() |
Yavuzeli | 1958 | Merkez | 468 | 568 | 37 | D.850-13 |
GAZİANTEP | Cumh.önce | 6.803 | 838 |
*Metropol ilçelerin merkeze uzaklıkları, kaymakamlık ile valilik arasındaki uzaklıktır.